Yangiliklar
Olmaliqda yangi mis boyitish fabrikasining birinchi bosqichi ishga tushirildi
Prezident Shavkat Mirziyoyev Olmaliq kon-metallurgiya kombinati qoshidagi 3-sonli misni qayta ishlash korxonasini ishga tushirish marosimida ishtirok etdi.
Mamlakatimizda sanoat, energetika, infratuzilma, xizmat ko‘rsatish sohalarida ko‘plab yirik loyihalar amalga oshirilmoqda. Har bir hududda yangi turar-joy majmualari, ta’lim va tibbiyot muassasalari, sayyohlik va madaniyat markazlari barpo etilmoqda.
Bunday keng ko‘lamli ishlar va bunyodkor xalqimizning fidokorona mehnatining yana bir samarasi mahalliy sanoatni rivojlantirishda strategik ahamiyatga ega bo‘lgan 3-misni qayta ishlash zavodi bo‘ldi.
“Yoshlik-1” konini o‘zlashtirish dasturi doirasida 196 gektar maydonda amalga oshirilgan qiymati 2,7 milliard dollarlik ushbu loyiha nafaqat korxona, balki sanoat salohiyatini yanada mustahkamlash, mamlakatimiz tabiiy boyliklarini chuqur qayta ishlashga xizmat qiladigan zamonaviy sanoat majmuasidir.
Yiliga 60 million tonna rudani qayta ishlash va qariyb 900 ming tonna mis kontsentrati ishlab chiqarish quvvatiga ega zavod nafaqat Markaziy Osiyodagi, balki dunyodagi eng yirik mis ishlab chiqarish zavodlaridan biri hisoblanadi.
Loyihani jahon standartlari darajasida amalga oshirish uchun Italiyaning Wood, Buyuk Britaniyaning Uorli Parsons kabi kompaniyalari jalb etildi. Zavodda dunyoning yetakchi kompaniyalari – Metso, FLSmidth, Weir Minerals va Siemens texnologiyalari joriy etilgan.
Bu loyiha viloyatda turdosh tarmoqlar rivojiga ham kuchli turtki berdi. Qurilishda foydalanilgan metall konstruksiyalar 10 ta Eyfel minorasini qurish uchun, temir-beton esa 2,5 ta Burj Xalifa minoralarini qurish uchun yetarli. Bu zavod megaloyiha ekanligini yana bir bor tasdiqlaydi.
“Yashil Makon” milliy loyihasi doirasida kombinat hududida keng ko‘lamli obodonlashtirish va ko‘kalamzorlashtirish ishlari amalga oshirilmoqda. Tomchilatib sug`orish tizimlari va barqaror dizayn echimlari sanoat va tabiat o`rtasidagi muvozanatni saqlash uchun mo`ljallangan.
Prezidentimiz o‘z nutqida keyingi yillarda tog‘-kon sanoatida amalga oshirilgan islohotlar samaralarini qayd etib, istiqboldagi rejalarni belgilab berdi.
Omonatlarni investorlarga o‘tkazishning shaffof tizimi yaratilgani tufayli to‘qqiz yil davomida 10 milliard dollarlik xorijiy sarmoya jalb etildi. Bugungi kunda mazkur tarmoqda 65 xususiy korxona faoliyat ko‘rsatmoqda.
Natijada bu sohada ishlab chiqarish hajmi o‘tgan yili 1,7 barobar oshib, 270 trillion so‘mga yetdi. Bu tarmoq sanoat mahsuloti va byudjet daromadlarining chorak qismini tashkil qiladi. E’tiborlisi, eng ko‘p yuqori haq to‘lanadigan ish o‘rinlari ham tarmoq korxonalarida yaratilgan.
Xorijlik hamkorlar bilan birgalikda yuqori malakali kadrlar tayyorlash yo‘lga qo‘yilgani eng muhim yutuqlardan biri ekanligi alohida ta’kidlandi.
Xususan, Olmaliqda Moskva poʻlat va qotishmalar instituti (MISiS), Olmaliq davlat texnika instituti, Toshkentdagi Geologiya fanlari universiteti (Uxan geologiya universiteti bilan hamkorlikda), shuningdek, Italiyaning Piza universitetining filiali tashkil etildi. Navoiy davlat konchilik va texnologiya universiteti ham Rossiya, Kanada, AQSh, Fransiya va Chilining yetakchi universitetlari bilan qo‘shma dasturlarni yo‘lga qo‘ygan.
Buning samarasida, agar ilgari qimmatbaho va rangli metallar asosan qayta ishlanmagan holda eksport qilingan bo‘lsa, bugungi kunda mamlakatimizda 100 ming tonna mis qayta ishlanib, qimmatli mahsulotlar yaratilmoqda. Qisqa vaqt ichida zargarlik sanoatida mahsulot ishlab chiqarish hajmi 3,3 barobar oshib, 13 trillion so‘mdan oshdi.
Prezidentimiz joriy yilda ishga tushiriladigan loyihalarni hisobga olgan holda misni chuqur qayta ishlash quvvati 240 ming tonnaga yetkazilishini ta’kidladi. Kelgusi ikki-uch yilga mo‘ljallangan yangi loyihalarni amalga oshirish hisobiga bu ko‘rsatkichlar o‘sishda davom etadi.
Ta`kidlanishicha, mis sanoat, energetika, elektrotexnika, raqamli iqtisodiyot, sun`iy intellekt va yashil rivojlanish uchun strategik xom ashyoga aylandi.
- Kim mis sanoatida yuqori qo`shimcha qiymat zanjirini qursa, kelajak sanoati uchun poydevor qo`yadi. Bu xomashyoni chuqur qayta ishlash uchun barqaror infratuzilmani yaratgan mamlakat minglab oilalarga daromad, hududlarga taraqqiyot, davlatga quvvat olib keladi. Shu bois islohotlarimizning dastlabki kunlaridanoq biz geologiya-qidiruv ishlariga, mavjud zaxiralar va ulardan foydalanish imkoniyatlarini aniqlashga alohida e’tibor qaratdik.– dedi davlatimiz rahbari.
Joriy yilning o‘zida birgina “Yoshlik-1” konidan 20 million tonna ruda qazib olinadi. Keyingi ikki yilda bu ko‘rsatkich 60 million tonnaga etadi.
Umuman olganda, “Yoshlik-1” va “Qalmoqqir” konlarida 45 million tonna mis va 5 ming tonnadan ortiq oltin konlari mavjudligi sanoatni kamida 100 yil kafolatlangan xomashyo bilan taʼminlashi taʼkidlandi. Bu jinslar tarkibidagi molibden, selen, tellur, reniy kabi nodir metallar yangi innovatsion yo‘nalishdagi loyihalar uchun mustahkam zamin yaratadi.
3-sonli misni qayta ishlash zavodi to‘liq quvvatga kirgach, Olmaliq zavodida mis kontsentratining kunlik ishlab chiqarish hajmi hozirgi 2,4 ming tonnadan 5 ming tonnaga oshadi. Shu bilan birga, loyiha doirasida 6 mingdan ortiq yoshlar yuqori maoshli ish bilan ta’minlanadi. Zavodda AQSh, Germaniya, Rossiya, Xitoy va Finlyandiya kon sanoatining eng ilg`or texnologiyalari joriy etilmoqda. Barcha texnologik jarayonlar raqamlashtiriladi va sun’iy intellektga asoslangan yagona boshqaruv tizimiga birlashtiriladi. Buning samarasida energiya sarfi 10 foizga, tannarxi 15 foizga kamayishi, mehnat unumdorligi 10 foizga oshadi.
Bundan tashqari, qiymati 2,5 milliard dollarlik yangi mis eritish zavodini qurish ishlari boshlandi.
Umuman olganda, ana shu ikki yirik quvvat hisobiga katod mis ishlab chiqarish yiliga 148,5 ming tonnadan 300 ming tonnaga, oltin 20 tonnadan 33 tonnaga, kumush 161 tonnadan 203 tonnaga, molibden ishlab chiqarish 8150 ming tonnadan oshishi taʼkidlandi. Shu bilan birga, uran qazib olish va kimyo sanoati uchun zarur xomashyo hisoblangan sulfat kislota ishlab chiqarish uch barobar ortadi.
Prezidentimiz 4-sonli misni qayta ishlash zavodida loyihaga tayyorgarlik ishlari jadal sur’atlarda olib borilayotgani bu ko‘rsatkichlarni 1,5 barobar oshirishini ta’kidladi.
O‘zbekiston 2030-yilga borib oltin qazib olishni 175 tonnaga, kumushni 500 tonnaga, uranni 15 ming tonnaga, mis ishlab chiqarishni 500 ming tonnaga yetkazmoqchi.22 milliard dollarlik loyihalar hisobidan yaratiladigan qariyb 40 ming yuqori maoshli ish o‘rni yoshlarimiz uchun katta imkoniyatlar yaratadi.
Davlatimiz rahbari kombinat qurilishida faol ishtirok etgan barcha ishchi-xizmatchilar, quruvchi va mexaniklar, muhandis-texnologlar, geolog va konchilar, o‘z tajribasi va kasbiy bilimlarini yoshlar bilan o‘rtoqlashgan mehnat faxriylari, loyihani amalga oshirishga hissa qo‘shgan xorijiy hamkorlarga chuqur minnatdorlik bildirdi. Zavodning yangi jamoasiga kelgusi ishlarida ulkan muvaffaqiyatlar tiladim.
Zavod ishchilari, mehnat faxriylari hamda professor-o‘qituvchilar bilan suhbat bo‘ldi.
Marosim yakunida davlatimiz rahbari ramziy tugmani bosib, zavod faoliyatini boshladi.
manba
