Yangiliklar

O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari 50 milliard dollardan oshdi — yangi tarixiy rekord.

O‘zbekistonning xalqaro zaxiralari avgust yakunlariga ko‘ra 50 milliard dollardan oshib, 2013 yildan beri olib borilayotgan kuzatuvlar tarixida rekord darajaga yetdi. O‘sishga dunyo bozorlarida oltinning qimmatlashuvi sabab bo‘ldi: faqat avgust oyida narxlarning oshishi ta’siri 1,2 milliard dollarni tashkil etdi.

O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari 1-sentabr holatiga ko‘ra 50,09 milliard dollarga yetdi, deya ma’lum qildi Markaziy bank ma’lumotlari. Bu 2013 yildan buyon statistik kuzatuvlar olib borilayotgan davrdagi eng yuqori ko‘rsatkichdir.

Avgust yakunlariga ko‘ra zaxiralar 1,34 milliard dollarga (+2,7%) oshdi. Yil boshidan buyon esa 8,9 milliard dollarga (+21,6%) ko‘paygan.

Asosiy omil yana oltin bo‘ldi. Uning narxi jahon bozorida 3500 dollardan oshdi (sentyabrda hatto $3600 belgidan ham o‘tdi). Regulyator ma’lumotlariga ko‘ra, avgust oyida oltin narxining 3306,8 dollardan 3407,5 dollargacha ko‘tarilishi ta’siri 1,2 milliard dollarni tashkil etdi.

Yil boshidan beri qimmatbaho metall AQSh prezidenti Donald Trampning savdo siyosati, so‘ngra AQSh Federal rezerv tizimi (FRS) stavkasini tushirish haqidagi kutishlar hamda Trampning FRS mustaqilligiga da’volari fonida eng foydali aktivlardan biriga aylandi.

Zaxiralardagi qimmatbaho metall hajmi 11,8 million unsiyaga (367 tonna) yetdi. Natijada uning qiymati 1,38 milliard dollarga oshib, 40,06 milliard dollarga yetdi. Bu kuzatuvlar tarixidagi eng yuqori daraja hisoblanadi.

Zaxiralarning valyuta qismi 49,2 million dollarga kamayib, 9,45 milliard dollarga tushdi.

Zaxiralardagi qimmatli qog‘ozlar hajmi 1,02 milliard dollarga (+4,2 mln) yetdi.

Markaziy bankning oltin-valyuta zaxiralari milliy iqtisodiyot va moliya tizimining barqarorligini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Ular milliy valyuta kursining keskin tebranishlari yuzaga kelganda uning barqarorligini qo‘llab-quvvatlash, tashqi kreditorlar oldidagi majburiyatlarni bajarish, inqiroz sharoitida importni moliyalashtirish hamda tashqi iqtisodiy xatarlardan himoya sifatida foydalanilishi mumkin.

Zaxiralar eksport qilinadigan mahsulotlar narxining keskin o‘zgarishi, xalqaro sanksiyalar, global moliyaviy inqirozlar yoki valyuta bozoridagi tebranishlar kabi tashqi zarbalardan o‘ziga xos «xavfsizlik yostiqchasi» vazifasini bajaradi.